La plej bona urbestro estos alta protektanto de BET-49

En taks-indeksa tabelo de la plej bonaj urbestroj de Litovio, kiun kompilis semajna revuo Veidas (Vizaĝo), la plej altan lokon okupas urbestro de Utena socialdemokrato Alvydas KATINAS. En la triopon ankaŭ eniras urbestro de Akmenė sampartiano Vitalijus MITROFANOVAS kaj urbestro de Palanga konservativulo Šarūnas VAITKUS.

Rimarkinde, ke urbestro de Utena Alvydas Katinas akceptis la proponon esti alta protektanto de la 49aj Baltiaj Esperanto-Tagoj (BET-49). Distingo de la urbestro permesas esperi, ke BET-49 ĝuos ĉiu-flankan helpon kaj kunlaboron de la urba gvidantaro.

La urbestro, kiel li mem diris, ŝatas ludi per sia familinomo (ka'tinas – litove kato). Li ofte donacas poŝtkarton, el kiu rigardas serioza oficialulo kun granda bruna kato apude. La konciza subskribo komentas: La urbestro estas la unua maldekstre.

Alvydas Katinas laŭ  profesio estas  instruisto de litova lingvo. Li estas aŭtoro de kelkaj poeziaj libroj, membro de Litova Verkista Unio. 

Artistoj ankaŭ  ne ignoras ĉi tiun temon. Ekzemple, Agnė Pečaitė Stankevičienė tiel ŝerce imagas la urbestron.

(Laŭ Veidas, Respublika, keramikosmenas.com, Litova E-Asocio)

Skilandis estas agnoskita en Eŭropa Unio

Eŭropa Komisiono enskribis litovan viandan produkton skilandis en Registron de Garantiitaj Tradiciaj Produktoj. Skilandis estas la unua produkto ne nur en Litovio, sed ankaŭ en ĉiuj Baltiaj landoj, kiu rajtas uzi Eŭropan markon atestanta konfirmitan receptaron kaj elstaran kvaliton. Ĝi estos signata per la marko de garantiita tradicia produkto (Garantuotas tradicinis gaminys) kaj siglo GTG.
La Eŭropan markon povos ricevi nur skilandis produktita el laŭnaturaj ingredientoj, gutforma, ĉirkaŭligita per ŝnureto. La kontrolon plenumos Ŝtata Nutrada kaj Veterinara Servo.
Skilandis en Litovio estas konata eble 200 jarojn. La ĉefaj ingredientoj estas porkaĵo kaj lardo. Porka stomako estas ŝtopata per  spicitaj viandaj kaj lardaj  pecetoj longaj de 1-3 cm kaj poste estas fumaĵata.

Vilna aero estas la plej pura en Eŭropo

Esploro de 30 Eŭropaj ĉefurboj Indekso de Eŭropaj verdaj urboj, kiun plenumis Economist Intelligence Unit kaj Siemens, montris, ke la plej verda urbo estas Kopenhago. Litova ĉefurbo Vilnius en ĉi tiu indekso okupis 13an lokon – la plej altan inter malpli grandaj urboj, partoprenintaj en la esploro. Vilnius devancis, ekzemple, urbojn Varsovio, Dublino, Riga, Talino, Ljubljano.
Litova ĉefurbo estis precipe bone taksita en  kategorioj Aera kvalito kaj Uzado de defalaĵoj kaj de la tero. En la unua Vilnius kolektis 9,37 poentojn el 10 eblaj kaj okupis la unuan lokon. En la dua kategorio ĝi okupis la 9an  kaj signife superis aliajn Eŭropajn urbojn havantaj negrandajn enspezojn. Vilnius ankaŭ devancis ilin en kategorioj  Konstruaĵoj kaj  La akvo kaj en la ambaŭ estas la 13a. En kategorio Transporto nia ĉefurbo estas la 19a kune kun Kievo, Parizo kaj Zagrebo. Plej malbone Vilnius estis taksita en kategorioj Elsendo de karbona dioksido (CO2) kaj Energio: en la unua ĝi okupis la 23an lokon, en la 2a – la 26an. La kialo estas la sama, kiel en ĉiuj landoj de eks-soveta bloko: malnoviĝinta  infrastrukturo kaj neefektive uzata energio en konstruaĵoj. La plej altajn takspoentojn ricevis Skandinaviaj urboj – Kopenhago, Stokholmo, Oslo. En ĉi tiuj urboj jam multjare oni atentegas mediprotektadajn problemojn kaj tio respeguliĝas en ambiciaj celoj de lukto kontraŭ klimata ŝanĝo. Ekzemple, Kopenhago ĝis 2025 celas iĝi la urbo, absolute neelĵetanta karbonan dioksidon al la medio.
Orient-eŭropaj urboj okupis pli malsuprajn poziciojn en la indekso. Tion decidis kompare malgranda malneta enlanda produkto (MEP) kaj precipe manko de atento al mediprotektadaj problemoj dum la komunista erao.
Nia analizo montras, ke Eŭropaj urboj zorgas  pri mediprotektado. Averaĝa kvanto de CO2  elĵetata por ĉiu homo en preskaŭ ĉiuj 30 urboj, en kiuj loĝas sume preskaŭ 75 milionoj da homoj, estas pli malgranda ol la averaĝo en landoj de Eŭropa Unio (EU). Oslo, la plej bone taksita urbo en ĉi tiu kategorio, elĵetas jare en la medion nur 2,5 tunojn da CO2 al la homo. Tio estas rimarkinde malpli ol la averaĝo de Eŭropa Unio (8,5 tunoj). Ĝoige, ke preskaŭ en ĉiuj urboj jam estas komencita realigo de mediprotektadaj strategioj. Tamen malgraŭ tio, ili alfrontas grandegajn defiojn. Ekzemple, renoviĝantaj energiaj fontoj liveras al ĉi tiuj urboj nur ĉirkaŭ 7 % da tuta konsumita energio. Tio estas signife malpli ol  20 % – la deklarita celo por EU, kiun oni esperas atingi ĝis jaro 2020, – diras ĝenerala redaktoro de Economist Intelligence Unit kaj redaktoro de la esplorado James Watson.

Esploro pri seksa egaleco

Litovio, kompare kun aliaj landoj de la mondo, ĉi-jare plej malbone ekde 2007 certigas egalajn eblecojn inter viroj kaj virinoj. Monda Ekonomika Forumo , kiu ĉiu-jare taksas diferencojn inter situoj de viroj kaj virinoj laŭ aspekto ekonomika, jura kaj sociala, deklaras, ke Litovio ĉi-jare  el 23a loko pasintjara falis en la 30an  (inter 134 ŝtatoj). En 2007 Litovio estis la 14a.  Ĉi-jare Litovio estas taksata je 71,8 % (100 % signifas totalan egalecon, 0 % – totalan diskriminacion). Pasintjare tiu indico estis 72,2 %, en 2007 – 72,3 %, en 2006 – 70,8 %.
La plej alta loko (la 18a)  al Litovio ĉi-jare estas atribuata laŭ tio, kiel estas garantiata seksa egaleco en ekonomika sfero (74,8 %). Se detali ĉi-tiun indikon, Litovio estas la 11a taksante la egalecon laŭ vidpunkto de labora forto (94 %) kaj la 88a (61 %)  taksante viran kaj virinan salajron por la sama laboro.
Laŭ aliaj aspektoj la indikoj estas malpli altaj. Litovio estas en 41a pozicio (97,9 %) taksante seksan egalecon laŭ aspekto de la sano kaj elvivado, la 54a (99,5 %) – laŭ atingoj en kleriga kampo, la 54a (14,8 %) – laŭ eblecoj en politika sfero.
Certigo de virina partopreno en litova parlamento estas taksata je 64a loko (22 %). Litovio estas la 39a (30 %) laŭ eblecoj de virinoj okupi postenojn en ministerioj, la 32a (2 %) laŭ tempodaŭro, kiam dum lastaj 50 jaroj virino estris la landon.
Laŭ ĉi tiu indekso, egalaj eblecoj por viroj kaj virinoj estas certigataj plej bone en Islando (82,8 %), Finnlando (82,5 %) kaj Norvegio (82,3 %) kaj malplej bone – en Jemeno (46,1 %).