Plimulto da Litoviaj rusoj fieras pri sia deveno

Nacia fiereco estas propraĵo de 75 % da Litoviaj rusoj, kaj 65 % de la prienketitaj lokaj loĝantoj de ĉi tiu nacieco substrekas, ke ili precipe fieras, ĉar ili estas nome rusoj de Litovio . Tiaj konkludoj estis ricevitaj post esploro Rusa nacia malplimulto en Litovio, kiun dum la jaroj 2008 – 2011 faris Litova Centro de Socialaj Esploroj.

La esploro estis plenumita en la kadro de Eŭropa programo por ekscii  situacion de etnaj malplimultoj en Latvio, Rusio, Belorusio, Germanio, Slovakio kaj en aliaj Eŭropaj landoj.

La esploro montris, ke 75 % da Litoviaj rusoj fieras pri sia nacieco. 65% de la prienketitoj sentas fierecon, ke ili estas rusoj de Litovio. 47,8 % de la lokaj rusoj ankaŭ fieras, ke estas Eŭropanoj, la 42 % – ke loĝas en Baltiaj landoj. Tamen 44 % de la pridemanditoj ne deziras esti identigataj kun Orienteŭropanoj. Ili deklaris, ke ĉi tiu termino ne stimulas sentojn de la fiereco.

Plimulto da Litoviaj rusoj ne aprobas provojn nomi ilin litovoj. 46 % de la respondintoj opinias, ke ĉi tiu demando ilin ne koncernas, la 23,4 % substrekis, ke ili ne fieras pri tio, pozitive al ĉi tiu demando respondis 16,4 % de la prienketitoj, la 8,7 % rifuzis respondi.

Aŭtoroj de la esploro asertas, ke ĉirkaŭ 60 % de la esploritoj nomas sin "Litoviaj rusoj"; la 22 % konstatas, ke ili estas rusoj senligaj al iu geografia regiono; la 14 % asertas, ke ili estas litovoj rusdevenaj. Proksimume 1 % de la lokaj rusoj identigas sin kun litovoj.
Cetere, kun aserto"Mi estas litovo rusdevena" konsentas 28 % de la respondintoj pli junaj ol 29 jaroj, la 17 % aĝaj 30 – 49 j. kaj 8 %  da 50-jaruloj kaj pli maljunaj.

Laŭ informo de Litova Statistika Departemento antaŭ unu jaro en Litovio loĝis 3244600 loĝantoj.

Laŭ naciecoj:

• 2721500 (aŭ 83,9 %) litovoj 
• 174900 (5,4 %) rusoj
• 212800 (6,6 %) poloj
• 41100 (1,3 %) belorusoj
• 21100 (0,6 %) ukrainoj
• 3400 (0,1 %) judoj.

Tamen pli ĝustajn donitaĵojn ni povos ekscii nur post publikado de rezultoj de la totala popolnombrado de 2011.

Natalija Zverko (DELFI.lt), Litova Statistika Departemento

Rusofobio tedis

En 2006 plenumita pridemandado montris, ke 61,5 % da litovoj opinias, ke Rusio estas neamika lando kaj nur la 5,6 % konsideras ĝin amika. Tamen konsideroj de litovoj al Rusio ŝanĝiĝas.

Laŭ donitaĵoj de Internacia esplora organizo Pew Research Center, en 1991 eĉ 69 % da litovoj kredis, ke estontece Rusio (tiama Sovetunio) fontos la plej grandan danĝeron. Aŭtune 2009 jam nur 39 % da pridemanditoj tion asertis. Tia pozitiva ŝanĝo en vidpunkto al Rusio estas unu el plej grandaj en Eŭropo. Cetere, litovoj vidas ankaŭ aliajn eblajn fontojn de minaco: Ĉinion (9 % da pridemanditoj), Belorusion (9 %), Irakon (8 %), Iranon (7 %).

Parto de la socio (18 %) kredas, ke estontece Rusio povas fariĝi konfida aliancano de Litovio. En 1991 pri tio povis ekpensi nur 5 % da respondintoj.

Tamen tio estas nur kun estonteco kunligataj esperoj. Nuntempe en rilatoj inter Rusio kaj Litovio ankoraŭ dominas malkonfido. Pleje ĝin instigas okulfrapa dependeco de Litovio de Rusiaj energiaj fontoj. 61 % da Litovia loĝantaro maltrankviliĝas pro tia stuacio. Tamen tio sufiĉe malpli ol en Pollando (79 %), Hungario (76 %) aŭ en Ukrainio (73 %).

Aliflanke, ne al ĉiuj litovoj ŝajnas, ke rolo de Rusio estas nur malbona por Litovio. La 22 % opinias, ke influo de Rusio al Litovio estas aŭ tre pozitiva aŭ bona, la 29 % asertas, ke oni ne povas taksi influon de Rusio unusignife kiel malbona aŭ bona. Tamen la plej granda parto (39 %) ankoraŭ inklinas al opinio, ke Rusio influas al nia ŝtato malbone aŭ tre malbone.

Nombro de la pridemanditoj (elcente)  konsiderataj Rusion potenciala minaco al ilia ŝtato estontece

Reduktiĝis enspezoj de kinejoj

Litova Asocio de Kinodistribuantoj informis, ke kinoteatroj de la lando pasintjare vendis kinobiletojn por 36,64 milionojn da lidoj (10,61 mln. da EUR), aŭ je 8,2 % malpli ol dum la rekorda jaro 2008. Pasintjare la kinejojn vizitis 2,7 mln. da homoj, aŭ je 17,4 % malpli ol en 2008. En 2008 estis venditaj biletoj por 39,9 mln. da Lt (11,56 mln. da EUR). Tiu jaro estis la plej sukcesa ekde rekreo de la Sendependeco (en 1990).
Reprezentantoj de la asocio opinias, ke reduktiĝon de la enspezoj influis pasintjare plialtigitaj impostoj.
En 2009 realigita kaj rapide populariĝanta 3D-servo de spaca cifereca tridimensia kino kun pli multekostaj biletoj almenaŭ iomete amortizis enspezperdojn, kiujn spertis iuj partoprenatoj de kinomerkato,- asertas  la asocio.
Pasintjare la plej populara filmo estis animacia komedio Glaciepoko 3 (Ice Age 3). Ĝin spektis 232250 homoj, kiuj elspezis por la biletoj 3,375 mln. da Lt. Ĉi tiu kinofilmo enspezis plej multe dum la tuta historio de litova kinomerkato.
La duan lokon okupis fikcia dramo 2012 , kiu pasintjare allogis 95830 spektantojn kaj kolektis 1,29 mln. da Lt.
En la tria loko restis komedio Li diras Jes! (Yes Man) (1.27 mln. da Lt; 94180 spektantoj).
Pli ol unu milionon da Lt alportis al kinoteotroj la spektantoj, kiuj deziris spekti animacian filmon Supren (Up) (1,03 mln. da Lt; 77420 da spektantoj) kaj fikcia filmo Avataro (Avatar) (1,01 mln. da Lt; 62290 da spektantoj). La kinofimo Avataro estas demonstrata en Litovio nur ekde la 18a de decembro 2009.

Nombro de ruslingvaj eldonaĵoj reduktiĝis

Dum lastaj 15 jaroj nombro de ruslingvaj gazetoj eldonataj en Litovio reduktiĝis pli ol duoble. Laŭ informo de Litovia Statistika Buroo, en 1995 estis eldonataj 44 ruslingvaj eldonaĵoj kaj en 2008 – nur 18.
Docento de Vilna Universitato Pavel Lavrinec opinias, ke kvalito de ruslingva gazetaro, eldonata en Litovio, estas sufiĉe alta.
Pasintjare en Litovio aperis 327 gazetoj, inter ili 303 litovlingvaj, 18 ruslingvaj, 3 en la pola kaj unu en la angla.
Pasintjare estis eldonataj ruslingvaj eldonaĵoj: Литовский Иерусалим, Экспресс-неделя, Сугардас, Литовский курьер, Обзор, В каждый дом, Домашний доктор, Наша кухня, Наш край, Пенсионер, Причал Клайпеды, Республика kaj aliaj.

La malneta enlanda produkto reduktiĝas

La malneta enlanda produkto (MEP) duan kvaronjaron 2009, kompare kun la sama pasinjara periodo, reduktiĝis je 22,4 %. Tion ne antaŭvidis la plej pesimistaj prognozoj. Kiel diris ĉiutaga gazeto Lietuvos Rytas, eĉ al mondfamaj Blumbergaj (Bloomberg) spertuloj defalis la mentonoj, kiam ili eksciis pri la falo de MEP. La MEP-on dum ĉi tiu periodo konsistigis 22,533 miliardoj da Lt (6,526 mlrd. da EUR) laŭ tiamaj prezoj. Kompare kun ĉi-jara unua kvarono, MEP reduktiĝis je 1,1 %. Falon de aldonita valoro dum la dua kvaronjaro kaŭzis malfortiĝinta produktado kaj mizeriĝinta konsumado. Pozitivan ŝanĝon oni rimarkas nur en sektoro de nemerkataj servoj, kiu tamen signife ne influas totalan amplekson de aldonita valoro. Dum la unua duonjaro 2009 estis kreita MEP por 43,416 mlrd. da Lt (12,574 mlrd. da EUR). Tio estas je 18,1 % malpli ol antaŭ unu jaro.
Eksperto de banko SEB Gitanas Nausėda:
La falo de MEP vere estas katastrofa, tamen dubinde, ĉu ĝi estis surpriza. Se ne preskaŭ "ruĝarde" severa fiska politiko, bazita sur plialtigo de imposta ŝarĝo kaj limigo de publikaj elspezoj, defalo de mastrumado dum la unua ĉi-duonjaro povis esti je 3-5 % malpli granda.
Ĉefa eksperto de banko DnB Nord Jekaterina Rojaka:
Laŭ kreita aldonita valoro, ni nuntempe revenis al stato de jarfino 2006. La defalo estas sufiĉe profunda, do ĉiuj devas kompreni, ke plu prokrasti oni jam ne povas. Tamen se procesoj okazos samkadence kiel ĝis nun, miaopinie, ankoraŭ estas spaco por libera falo. Nombro de bankrotoj dum la unua duonjaro elkreskis pli ol je 120 % kompare kun pasintjara samtempa periodo. La malgranda entrepreno bankrotas la unua. La plej malbonon ni ankoraŭ ne vidis.